Een dag vol sportplezier? Op 5 september kunnen alle Raak-sportvrijwilligers hun hart ophalen tijdens ‘Voer voor sportfanaten’. De dag brengt eerst een workshop sportvoeding maken door topsportkok Ien Vitse, en nadien een bezoek aan de Memorial Van Damme. In Raak Magazine vertelt Ien nu al wat gezonde sportvoeding eigenlijk écht is.

Ze is chef-kok en sportdiëtist bij onder meer UZ Gent en de Vlaamse Gymnastiek- en Atletiekfederatie.

Ze kan nog andere adelbrieven voorleggen, zoals haar samenwerking met het voormalige Jumbo-Visma, waar ze nauwgezet opvolgde wat er terechtkwam in Wout van Aerts bidon. “Dat lijkt alweer zo lang geleden en, om eerlijk te zijn, ben ik veel fierder op mijn huidige positie bij het UZ en de Atletiekfederatie”, vertelt Ien. “Waar ik vroeger meedraaide in een groter team draag ik nu alleen de verantwoordelijkheid. Dat voelt soms onwerkelijk. Maar het doel is nog steeds hetzelfde: sporters begeleiden zodat ze de best mogelijke resultaten behalen.”

Om die prestaties te bevorderen, wikt en weegt Ien het bord van atleten tot op de gram. Al heeft ze weinig met superstrikte diëten. “Af en toe loslaten en genieten van lekker eten moet kunnen. We zijn geen machines en dat geldt ook voor topsporters. Ik vind consistentie trouwens belangrijker dan perfectie, ook als het over gezond eten gaat. Al spreek ik liever van volwaardig eten en volwaardige gewoontes. Je moet gewoontes proberen inbouwen die je kan volhouden op een doorsnee dag in plaats van enkel op een perfecte dag.”

Tijdig bijtanken

Ook de recreatieve sporter pakt graag al eens uit met een persoonlijk record op Strava. Gelletjes en eiwitshakes moeten daarbij helpen. Is sportvoeding echt de heilige graal voor betere prestaties? “Sportvoeding is natuurlijk praktisch en je rekent makkelijk met de voedingswaarde op de verpakking, maar in principe kan je alles zelf maken of uit gewone voeding halen. Zolang je maar weet wat je wanneer moet eten. Koolhydraten zijn bijvoorbeeld essentiële brandstof voor je spieren. Zodra je suiker en brood volledig van het menu schrapt, verdwijnt de fut om te gaan sporten. En daarmee ook het plezier. In zo’n geval laat je je sportieve ambities, ondanks je goede voornemens, al na enkele weken voor wat ze zijn.”

Geen paniek dus als je een keer suiker binnenkrijgt. Of te weinig eiwitten. “Er heersen zoveel mythes en misverstanden rond voeding en sport”, vindt Ien. “Supplementen, eiwitten, elektrolyten … Niet alles is even nuttig, ook al doet de voedingsindustrie ons dat soms geloven. Ik vergelijk het principe graag met een auto: als je er niet veel mee rijdt, hoef je ook niet zo vaak te tanken. Wie niet of weinig sport, heeft minder brandstof nodig. Maar we willen natuurlijk allemaal dat verzadigd gevoel. Daarom moet je aanvullen met eiwitten. Hoeveel je precies van alles moet ‘tanken’, verschilt per persoon en hangt niet af van een succesformule. Ook dat is zo’n misverstand.”

De eiwithype

Een wijze les: verander je eetgewoontes niet al te drastisch. Zeker niet als je gaat sporten, want dan moet je net extra nadenken over wat en wanneer je eet. “Veel mensen doen hun looptraining na een lange werkdag waarop ze amper koolhydraten hebben gegeten. Halverwege de training valt de motor stil en zakt de motivatie. Frustrerend, maar als je een training kwalitatief wil afwerken, moet je altijd eerst koolhydraten binnenkrijgen. Dat kan door bijvoorbeeld pasta toe te voegen aan je lunch en een peperkoek of banaan te eten als vieruurtje. Een uitgebreide maaltijd net voor een looptraining raad ik niet aan, maar een lichte, koolhydraatrijke snack des te meer. Zet na je training ook zeker in op herstel.

Voldoende hydrateren en een maaltijd met de nodige eiwitten zorgen ervoor dat je beter en sneller recupereert en dus sneller klaar bent voor je volgende training.”

Die eiwitrijke maaltijden vind je overal. Want tegenwoordig is het in de supermarkt lang zoeken naar een product waar geen ‘high protein’ op staat. Eiwitten kweken spieren, en daar kan je als sporter niet genoeg van hebben, toch? “Ik erger me enorm aan zulke hypes”, zegt Ien. “Na het sporten loop je inderdaad spierschade op en dan zijn eiwitten belangrijke bouwstoffen voor je lichaam om te herstellen. Maar je moet wel eerst goed trainen en daarvoor heb je in de eerste plaats koolhydraten nodig. Waarvan moet je herstellen als die training voor geen meter ging? Eiwitten zijn dus geen wondermiddel, evenwichtig eten is dat wel.”

Zelf aan de slag gaan in een workshop met Ien?