Elke editie zetten we in ons ledenblad Raak Magazine een bijzonder persoon of project in de kijker. Deze maand: Tochten van Hoop, dat 20 jaar bestaat.

Tekst: Dominique Coopman

Al 20 jaar brengt Tochten van Hoop verhalen van kansen in beeld. Ze maken maatschappelijke actie tastbaar, en de gevolgen van ongebreideld kapitalisme zichtbaar. In hun vergaderplaats Kloster-Eck, tegenover de vroegere Begijnhofkerk in Brussel, ontmoet ik trekkers Daniël Alliët (81) en Pol Arnauts (65). Pol en Daniël zijn supervrijwilligers, sinds halfweg de jaren 80 onafgebroken actief in de hoofdstad. Veel vragen hoef ik niet te stellen, want Pol en Daniël zijn elk een vat vol verhalen.

Daniël is een West-Vlaamse priester die er uitdrukkelijk voor koos zich in te zetten voor de allerarmsten in Brussel. Pol was en is onder meer actief bij KAJ, Raak en Beweging.net. Ze delen het ene na het andere ‘kansen’- verhaal. Over mensen die in armoede leefden en werden uitgesloten, maar op een dag werden opgemerkt, rechtkrabbelden en uitgroeiden tot geëngageerde stadsgenoten. Over Brussel, dat evolueerde van een stad met 8 procent migranten in 1963 tot een jonge multiculturele wereldstad met 83 procent mensen met een migratieachtergrond en 184 nationaliteiten. Over hoe uit de miserie tal van hoopvolle projecten groeiden, maar ook over hoe moeilijk het blijft als er structureel weinig verandert.

Vreemd genoeg lopen de versies over het ontstaan van Tochten van Hoop uiteen. Pol herinnert zich een kerststallentocht van de toenmalige kwb door de Marollen, met vertrek aan armoedeorganisatie het Huizeke op de Vlooienmarkt. Daniël vertelt hoe hij met pastoor Johnny Demot armoedeprojecten opstartte, gesteund door Welzijnszorg en milde schenkers. “Omdat zij die projecten wilden zien, nodigden we hen uit voor een wandeling.”

Misschien was het een combinatie? Na twintig jaar en een honderdvoud aan wandelingen is het niet vreemd dat herinneringen vervagen.

Zelf heb ik een paar Tochten meegemaakt. Eén Tocht was met Daniël, die toonde hoe de vastgoedsector geld verdiende door oude werkmanswoningen op te kopen, af te breken en om te bouwen tot kantoorgebouwen. Eén met gewezen proost Marcel Cloet, die ons Raakpunt door de Marollen loodste en de methode zien-oordelen-handelen van Cardijn op de wandeling toepaste. Nog één met Daniël, de Tocht van de Asielzoeker, waarbij hij – ik zie het nog zo voor ogen – in de metro naar twee vechtersbazen stapte en hun mes afnam. En één met een gids die stopte bij de gevangenismuur van Vorst, het moeilijk kreeg en heel stilletjes zei: “Hier heb ik nog gezeten. Met vijf in een cel van vier.”

Terwijl ik over mijn eigen ervaringen vertel, zie ik een glimlach op de gezichten van Pol en Daniël. Ze kennen hun mensen. “Elke Tocht heeft een gids, maar vaak proberen we tijdens zo’n tocht ook een getuige aan het woord te laten. Denk aan een dakloze, een vluchteling of een ex-gevangene”, legt Pol uit. “Die gids die stopte bij die gevangenismuur was een man die je, eens je hem had ontmoet, niet meer kon vergeten”, gaat Daniël verder. “Door een stommiteit was hij in de cel beland, en daarna dakloos geworden. Maar we geloofden in hem, en hij werd een van onze beste gidsen, een Tocht van Hoop op zich. Een voorbeeld van veerkracht, die mensen wist te raken.”

Elke Tocht van Hoop is opgebouwd rond een buurt zoals de Marollen, Molenbeek of Matongé, of een thema zoals armoede, racisme, vluchtelingen of klimaat. Pol, zelf vader en opa, gidst de tocht rond

de zeven werken van barmhartigheid. “Eén derde gaat over miserie, twee derde over hoop”, zegt hij. “Want er is veel hoop en veel inzet. Overal zie je sociale projecten. Brussel bruist van warmte, openheid en actie. Al wandelend vertellen we hoe vrijwilligers zich inzetten, van huiswerkklassen tot opvang van minderjarige vluchtelingen, van buurtwerk tot koken voor daklozen.”

Daniël vult aan. “Ik spreek vooral over armoede omdat mensen die realiteit moeten zien. In Brussel is alles maal drie. Drie keer zoveel armoede, jongeren met problemen, vluchtelingen, sans-papiers en eenzaamheid. We mogen daar niet van wegkijken. Het is tijd om de armoede te tonen, het belang van sociale zekerheid te benadrukken en niet alleen empathie op te wekken, maar ook te handelen.”

Waar halen jullie zelf de kracht om te handelen?

Pol: “Ik haal die uit de veerkracht van mensen die ondanks alles blijven rechtstaan. Ik zou het in hun plaats niet kunnen. Ik trek me ook op aan de grote verbondenheid, de gastvrijheid. Als je op huisbezoek gaat bij een Syrisch KAJ-lid, komt alles op tafel. De wereld is hier aanwezig, in al haar rijkdom aan talen en culturen.” Daniël: “Ik geloof in de veerkracht van mensen die een klop gekregen hebben. Mijn vader verongelukte toen ik acht maanden was. Mijn moeder was in verwachting van haar negende – dat heeft mij getekend. Ik denk aan een analfabeet koppel, twaalf kinderen, zeer moedige mensen. Ik zeg ook altijd dat je moet voortdoen als het goed gaat. Maar als het slecht gaat, dan moet je zeker voortdoen. En ik put kracht uit stilte. Je moet je elke dag vijf minuten de vraag stellen waar je mee bezig bent.”

En waar droom je van?

Pol: “We zouden graag hebben dat nog meer jongeren, zoals leerlingen van middelbare scholen en studenten van de sociale school, naar Brussel komen, maar dan goed voorbereid, zodat ze met andere ogen en zonder koptelefoon ontdekken wat hier aan miserie en hoop is.”

Driekoningentocht 2026: Mozaïek in Jette, op zondag 11 januari 2026

Wim Wouters is voorzitter van Tochten van Hoop. Een bekende binnen Raak, hij was eerder nationaal voorzitter en tot vandaag is hij actief bij Raak Haacht. “Tochten van Hoop ligt me na aan het hart. De samenwerking met Raak is nauw. Op zondag 11 januari 2026 vindt in Jette de volgende Driekoningentocht plaats. Het thema dit jaar, Mozaïek in Jette, verwijst zowel naar wat deelnemers onderweg te zien krijgen als naar bredere maatschappelijke thema’s zoals diversiteit, gemeenschap en samenleven. We vergelijken de samenleving met een mozaïek: allebei vergen ze vele verschillende stukjes én het cement dat ze verbindt.”

De Driekoningentocht 2026 vindt plaats in Jette en vertrekt aan het station (Kardinaal Mercierplein). Er is ook een grote gratis parking. Vertrekken kan tussen 9u en 15u. Kies je tijdslot, reserveer je plaats en betaal online.