Naar aanleiding van het debat rond onveiligheid bij vrouwen, waarin steeds meer stemmen opgaan om kritisch te kijken naar de opvoeding van jongens, schreef Raak een opiniestuk. Wij vinden het hoog tijd dat ook mannen, en dus vaders, hun verantwoordelijkheid nemen.

Beste vader,

Het zal uw dochter maar zijn, die dit weekend op weg van een vriendin naar huis betast wordt in de metro.

Vrouwen voelen zich nog steeds vaker onveilig op straat dan mannen. Ze worden vaker lastiggevallen, geïntimideerd of slachtoffer van seksueel geweld. Dat is de harde realiteit van onze samenleving – cijfers spreken boekdelen.

Maar ook: het zal uw zoon maar zijn, die dit weekend een onbekend meisje betast in de metro.

Onze zonen zijn de weg kwijt. Jongens hebben meer risico om uit te vallen in het middelbaar onderwijs en lopen achterstand op in het hoger onderwijs. Mannen plegen 2,6 keer meer zelfmoord, hebben minder hechte vriendschappen en zijn meer sociaal geïsoleerd.

Het mag duidelijk zijn dat beide problemen onlosmakelijk verbonden zijn. En het is de verantwoordelijkheid van ons allemaal om ze aan te pakken. Maar wie staat op?

Er zijn organisaties die wakker liggen van het glazen plafond, van de vergrijzing of van LGBTQI+-rechten. Fantastisch. Echt. Iemand maakt zich zorgen, iemand doet iets. Probleem opgelost? Helaas nog niet. Maar er worden stappen gezet. En er wordt tenminste over gepraat.

Maar jongens? Tja … wie ligt daar wakker van? Welke organisatie steekt zijn nek uit? Wie spreekt luidop over hun uitdagingen? Wie leert hen hun plek te vinden, zonder te verdwalen in de valkuil van hypermasculiniteit? Wie gidst hen door een wereld vol verwachtingen, likes en dubieuze rolmodellen? Er is niemand die hiervan wakker ligt, niemand die ingrijpt. Niemand die jongens richting geeft, een perspectief biedt, een weg toont. Alsof ze zelf wel zullen uitvogelen hoe man zijn anno 2026 werkt. Of zo lijkt het toch.

Uw zoon groeit op met vragen waar niemand een antwoord op geeft. Wie ben ik? Hoe word ik een man? Wat betekent dat anno 2026? Online wachten snelle antwoorden. Figuren die hypermasculiniteit prediken – geld, macht, dominantie – lijken een blauwdruk te bieden. Ze vullen een leegte die scholen en gezinnen vaak laten bestaan. En heel wat jongens happen toe. Niet omdat ze slecht zijn, maar omdat ze geen alternatief zien.

Daarom is investeren in jongens een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Aanwezige, betrokken vaders, grootvaders en andere rolmodellen zijn cruciaal. Zij kunnen leren, luisteren en voorbeeld geven. Want sociale vaardigheden, empathie, respect en verantwoordelijkheidsgevoel leer je niet vanzelf. Het gebeurt in gezinnen, op straat, in de vrije tijd, in gesprekken en ervaringen die echt tellen. Wie hier niet op inzet, verliest de volgende generatie jongens uit het oog. En dat is een verlies voor ons allemaal.

Raak is een inclusieve, buurtgerichte organisatie. We tellen 450 buurtverenigingen over heel Vlaanderen, samen goed voor 43.000 leden. Meer dan 25.000 van hen zijn mannen – dat zijn 25.000 vaders en zonen. Dat geeft ons een kans. We kunnen vaders sensibiliseren, verbinden en vooral: versterken. Met kennis, concrete handvatten, een beetje durf en veel echte gesprekken. En breder nog dan dat: vaders en zonen een fijne vrije tijdsinvulling bezorgen die hen helpt om hun band te verstevigen. Zo maken we van dit thema geen abstract debat, maar een werkbare maatschappelijke interventie.

Het is dat of affectieve polarisatie. Harde wij-zij-verhaaltjes, onoverbrugbaar, waarmee de maakbaarheid van de samenleving zelf bij het vuil wordt gezet. Wie denkt dat daar de oplossing te vinden is, dwaalt.

Het debat over gender, veiligheid en verantwoordelijkheid mag niet blijven steken in koppen, hashtags of verontwaardiging. Het vraagt actie. Duurzame actie. Hard werk van onderuit, op lange termijn, met een coherente visie. Waarbij de verantwoordelijkheid van individu én samenleving wordt benoemd. Maar dan wel op zo’n manier dat verbetering centraal staat. Dat iedereen mee kan. Dat aandacht en betrokkenheid groeit.

Hebt u vanavond al plannen? Wij wel.

In Pajottegem lanceren we de eerste van een reeks van tien gespreksavonden over heel Vlaanderen onder de titel ‘Zo vader zo zoon’. In samenwerking met seksuoloog Alexander Witpas bieden wij vaders tegengewicht tegen dubieuze rolmodellen. Meedoen is investeren in een generatie jongens die volwaardig kan opgroeien. Want daar worden we allemaal beter van. Ook uw dochter.

Van harte welkom!
Jochen Szkilny Operationeel directeur Raak