Elke editie zetten we in ons ledenblad Raak Magazine een bijzonder persoon of project in de kijker. Deze maand: Waste Warriors, dat imperfecte maar eetbare groenten en fruiten redt van de vuilnisbak. In juni wonnen ze de publieksprijs van Radicale Vernieuwers.

Waarom lijken tomaten in de supermarkt allemaal zo perfect, terwijl die uit eigen tuin alle vormen en maten aannemen? Die eenvoudige vaststelling liet Thomas Schiltz niet meer los en groeide uit tot Waste Warriors. Hij vertelt hoe het allemaal begon.

“Toen ik in de stad ging wonen, merkte ik plots op dat groenten en fruit in de supermarkt er zo perfect uitzien, terwijl wij als kind bij de bioboerderij naast onze deur groenten en fruit in alle vormen en maten kochten. Blijkbaar zijn daar veel Europese regels voor en supermarkten hanteren voor zichzelf ook nog eens regels. Dat wist ik helemaal niet. Een komkommer mag bijvoorbeeld maar 10 procent krom zijn. 15 procent van alle groenten en fruit die we in ons land produceren, belandt daarom niet in de supermarkt of op ons bord, gewoon omdat ze niet mooi genoeg zijn. Ik bezocht verschillende boerderijen en kwam terecht bij een boer die 10 ton pompoenen moest weggooien, omdat ze te klein waren om te verkopen in de supermarkt. Samen met vrienden en familie en via oproepen op sociale media konden we uiteindelijk 6 ton redden. Toen besefte ik: hier zit iets in.”

Hoe pakken jullie het aan?

“Bij Waste Warriors doen wij drie dingen. Elk kwartaal stellen wij een box samen met houdbare producten zoals appelsap, koekjes en chips, gemaakt van geredde groenten en fruit. We doen ook één à twee keer per maand een actie bij boeren en telers om voor de veiling afgekeurde groenten en fruit aan te bieden aan consumenten. Daar komen gemiddeld tussen de 500 en 1.000 mensen op af die mee willen strijden tegen voedselverspilling. En tot slot doneren wij aan de voedselbanken.”

Wat is de grootste misvatting die je opmerkt?

“Zelfs mensen die sceptisch staan tegenover wat we verkopen, zeggen vaak: ‘Hier is toch niets mis mee?’ Ze beseffen niet hoe streng er naar het uiterlijk van groenten en fruit wordt gekeken. De minste hagelschade, zelfs al gaat het over een vlekje van 2 millimeter, is al genoeg om pruimen af te keuren. We krijgen veel steun van burgers die ons gelijk geven en vinden dat supermarkten kromme groenten zouden moeten verkopen, maar eens die burger in de supermarkt staat, wordt dat een consument die toch voor de mooiste komkommer of appel kiest. Dus we willen zeker niet enkel naar de supermarkten wijzen. Ze leggen het vaak niet in de winkel, omdat de consument het niet koopt. Er is dus ook een brede gedragswijziging nodig. Want de schoonheidsnormen die we opleggen aan groenten en fruit zijn bullshit. Dat is gegroeid uit wetgeving en marketing. En uiteindelijk snijd je alles toch in stukken om op te eten.”

Welke impact kan de publieksprijs van Radicale Vernieuwers hebben?

“Die is belangrijk, omdat wij een community proberen te bouwen. We willen laten zien dat je impact kan hebben en je dingen kan doen veranderen, als je mensen groepeert. Die publieksprijs is eigenlijk een bevestiging van wat onze community is. We roepen op om iets te doen en er gebeurt iets. Op anderhalf jaar tijd hebben we 50.000 volgers op sociale media gekregen die in ons geloven, die een signaal geven aan de grote spelers.”

Hoe wil je hen beïnvloeden?

“Wel, wij redden dan wel honderdduizenden kilo’s, maar dat zijn peanuts ten opzichte van de miljarden kilo’s die door België gaan. We hopen dat we beleidsmakers en inkopers kunnen inspireren en kunnen laten zien: kijk eens wat wij hier doen. Mensen willen die groenten wel kopen. Voorlopig heeft nog geen enkele supermarkt veel veranderd. Maar ik geloof wel dat we keuzes van supermarkten en consumenten gaan kunnen beïnvloeden als we blijven doorgroeien en onze stem luider wordt.”

Waar droom je nog van?

“Onze verre toekomstdroom is dat we niet meer bestaan. Want dat wil zeggen dat we niet meer nodig zijn. Maar dan zullen we nog twintig, dertig jaar heel hard moeten lobbyen. Op korte termijn willen we in 2026 één miljoen kilo groenten en fruit redden. We willen doorgroeien naar 12.500 leden die driemaandelijks onze box kopen. Die boxen zijn belangrijk voor ons, want ze zorgen ervoor dat we die kilo’s kunnen redden. Daarnaast willen we ook 500.000 maaltijden doneren aan de voedselbanken.”

En hoe staan jullie ervoor?

“We zullen die doelen zeker halen! We gaan de verhalen hierover blijven vertellen tot die groenten en dat fruit wel in de supermarkt liggen. Het kan veel beter dan hoe we het nu doen.”